Bir web sitesiyle ilgili araştırma yaparken "Bu sitenin sahibi kim?" ya da "Bu alan adı ne zaman kayıt edildi?" gibi sorular aklınıza gelebilir. İşte tam bu noktada Whois devreye girer. Whois, alan adları hakkında kamuya açık bilgilere ulaşmanızı sağlayan evrensel bir sorgulama sistemidir.
Whois (İngilizce "Who is?" yani "Kim bu?" anlamına gelir), bir alan adının kime ait olduğunu, ne zaman kayıt edildiğini, ne zaman sona ereceğini ve hangi DNS sunucularını kullandığını gösteren bir internet protokolü ve sorgulama hizmetidir.
Bu sistem, ICANN (İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu) tarafından yönetilmekte olup tüm alan adı kayıt kuruluşları, kayıt ettirdikleri domainlerin bilgilerini bu veritabanına iletmekle yükümlüdür.
| Bilgi Alanı | Açıklama |
|---|---|
| Registrant (Kayıt Sahibi) | Alan adını kaydettiren kişi ya da kurumun adı |
| Registrar (Kayıt Kuruluşu) | Alan adının kayıt edildiği yetkili firma |
| Creation Date (Kayıt Tarihi) | Alan adının ilk kez kayıt edildiği tarih |
| Expiry Date (Son Kullanma Tarihi) | Alan adının yenilenmezse sona ereceği tarih |
| Name Servers (DNS Sunucuları) | Alan adının yönlendirildiği DNS sunucuları |
| Status (Durum) | Alan adının aktif, kilitli veya askıya alınmış olup olmadığı |
| Updated Date (Güncellenme Tarihi) | Kayıt bilgilerinin en son değiştirildiği tarih |
Whois veritabanı kamuya açık olduğundan, alan adınızı gizlilik koruması olmadan kaydettirdiğinizde ad-soyad, e-posta adresi ve telefon numaranız gibi kişisel bilgileriniz herkes tarafından görüntülenebilir hale gelir. Bu durum şu riskleri beraberinde getirir:
Whois Koruması (Privacy Protection) aktif edildiğinde, gerçek iletişim bilgileriniz kayıt kuruluşunun bilgileriyle maskelenir. Böylece alan adı sahipliğinizi korurken kişisel verileriniz gizli kalır. DCNET'te tüm alan adı kayıtlarında Whois koruması ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Whois sorgulaması yapmak son derece kolaydır. Bunun için birkaç farklı yol mevcuttur:
2018 yılında yürürlüğe giren GDPR (Avrupa Genel Veri Koruma Tüzüğü) ile birlikte Whois bilgilerinin görüntülenmesinde önemli değişiklikler yaşandı. Artık Avrupa merkezli pek çok kayıt için kişisel bilgiler otomatik olarak gizlenmektedir. Bu sayede gizlilik koruması satın almayan kullanıcılar bile belirli ölçüde koruma altına alınmış oldu. Ancak ticari ve kurumsal alan adları için şeffaflık gereksinimleri hâlâ geçerliliğini korumaktadır.
